Een nieuwe sociale én economische crisis voor de deur: Wegkijken of achter de deur kijken?

09/03/2021

Kiezers geven aan dat de corona-aanpak niet het belangrijkste thema is voor ze, het staat slechts op vier achter zorg, werkgelegenheid en klimaat. Daarnaast zouden kiezers voor zekerheid kiezen boven ideeën, aldus het FD. Toch worden al die belangrijke thema’s onder kiezers beïnvloed door de coronacrisis, en vloeit zekerheid voort uit een juiste toepassing van ideeën. De komende vier jaar staan in het teken van herstel: alleen al in 2020 is de economie met 3,8 procent gekrompen en in 2021 zitten we inmiddels al twee maanden in lockdown. De vraag is hoe we gaan herstellen. En waarvan: is dat (alleen) een gezondheidscrisis? Of zijn de gaten die in de samenleving, verenigingsleven en bedrijfsleven zijn geslagen niet veel groter? Deze verkiezingen moeten in het teken staan van de sociale en economische crisis in Nederland van nu en straks.

Het herstel begint namelijk nu al. En tegelijkertijd begint de échte crisis straks pas. De eerste tekenen worden langzaamaan zichtbaar: enorme stress onder studenten, eenzaamheid onder ouderen en ondernemers die het water aan de lippen staan. De eerste lockdown, de noodrem waar het kabinet terecht op trapte uit onzekerheid over het virus, kwamen de meeste groepen zonder al te veel kleerscheuren door. Door goede economische ondersteuning voor bedrijven en zelfstandigen, en door breed maatschappelijk besef dat de risico’s door de onzekerheid van het virus te groot waren. Nu is het anders: de rek is eruit. Niet alleen het CPB zegt dit, je voelt en hoort het overal: wij kunnen niet meer en missen perspectief.

We komen als samenleving er dus steeds meer achter dat deze aanvankelijke gezondheidscrisis breder is dan alleen de medische zorg. De coronamaatregelen zijn verbonden met maatschappelijke aspecten, van de mentale gezondheidszorg en veiligheid tot criminaliteit en kansengelijkheid. Het is daarom essentieel om naast medische experts inlichten te betrekken van sociaal-wetenschappelijke deskundigen (sociologen, antropologen, etc.), waardoor er meerdere dimensies worden meegenomen in de besluitvorming. Dit levert ook op de lange termijn meer inzicht over hoe om te gaan met dergelijke crises, want één ding staat vast: de coronacrisis is geen toevalstreffer.

Sluimerend maar steeds prangender komt de volgende crisis om de hoek kijken. Het heeft geen zin de gezondheidscrisis van nu prioriteit te geven en voornamelijk naar het OMT van virologen en epidemiologen te luisteren. Dan raak je al verder op achterstand in de volgende sociale én economische crisis, waar we nu al zeker 1-0 achterstaan. Het dal is nog dieper geworden voor mensen en kansen lijken nu nog verder weg, ook na de crisis. Zeer welkom is dan ook de oproep die Sigrid Kaag deed voor een Maatschappelijk Economisch Team.

Zeker voor jongeren is dit een belangrijk en broodnodig signaal. Het gaat over hun toekomst na corona. Niet alleen de vier jaar na de verkiezingen, maar decennia. Zij zijn een generatie getekend door corona. Moeten zij lijden onder de rekening die hiervoor linksom of rechtsom moet worden betaald, of investeren we nu in hun potentieel, om sterker uit de crisis te komen? Hopen we dat alles wel op zijn pootjes terecht komt zodra Nederland is gevaccineerd, of creëren we radicale kansengelijkheid voor een sterke samenleving en het innovatief vermogen van Nederland? Jong voor Kaag kiest met optimisme voor nieuw leiderschap.